Be inyalo tiyo kod bandaj mar krep mondo orit ng’ut?
Kaka ng’at ma uso bandaj mag crepe, kinde ka kinde aromo gi penjo ma jonyiewo penja kuom kaka gik ma watiyogo tiyo mopogore opogore. Achiel kuom penjo ma ji penjo ahinya en ni be inyalo ti gi bandaj mar crepe mondo orit ng’ut ng’ato. E blogni, abiro ng’iyo matut e wi wachni, ka afwenyo sayans ma luwo bandaj mag crepe kod kaka gikonyo e chiwo kony ne ng’ut.
Bandej mag krep gin kit bandaj ma ng’injo ma olosi gi lewni ma olosi ma nigi ng’injo ma ng’injo kata ma nigi ng’injo ma ng’injo. Kido ma kamano miyo bandajno bedo gi teko mar ng’injo kendo miyo onyalo rwako kaka ng’injo mar del ma ng’injono chalo. Bandej mag crepe itiyogo ahinya e thieth mokwongo, thieth mar tuke, kod kuonde ma ji ritoe ng’ato mondo otim gik mopogore opogore, moriwo nyaka konyo ng’ato, ng’ado ng’ato, kod miyo ng’ato kik nyal wuotho.
Ka ng’ato dwaro rito ng’ut, bendej mag crepe nyalo bedo gi tich maduong’ ahinya. Kaka bandajno nyalo ng’injo miyo omiye teko mayom kendo ma ok lokre e alwora mar kama ochung’ne, ma nyalo konyo e duoko piny rem, pong’o, kod pong’o. Bende, geno ma bandaj chiwo nyalo konyo mondo ng’ato obed motegno, geng’o mondo kik omed yudo hinyruok kendo konyo e chango.
Achiel kuom ber madongo ma yudore kuom tiyo kod bandaj mar krep mar rito ng’ut en kaka onyalo tiyo e yore mang’eny. Bandej mag crepe inyalo tiyogo e ng’ut mopogore opogore, kaka ng’ut, ng’ut, lwedo, ng’ut, kod goke. Ginyalo ng’injo e yore mopogore opogore mondo omi ng’ato obed gi geno mopogore opogore kendo omiye ng’injo mopogore opogore, kaluwore gi dwaro makende mar ng’ato ka ng’ato. Kuom ranyisi, inyalo ti gi ng’injo ma nigi namba-aboro mondo omi ng’ato ochung’ motegno, to ng’injo ma nigi ng’injo ma ng’injo nyalo tiyo mondo omi ng’ut ng’ato ochung’ motegno.
Ber machielo ma yudore kuom tiyo kod bandaj mar krep mar rito ng’ut en kaka onyalo weyo muya. Ng’injo ma olosi gi bandaj miyo yamo wuotho e del, ma nyalo konyo geng’o ng’ich kod ich wang’. Mano en gima duong’ ahinya ne joma dwaro rwako bandaj kuom thuolo malach, kaka jotugo kata joma chango bang’ yudo hinyruok.
Kata kamano, en gima ber ng’eyo ni ng’ato ok nyal ng’ado ng’ato kar thieth mowinjore. Kapo ni iwinjo rem mapek, pong’o, kata bedo ma ok ochung’ motegno e del, en gima ber ka idwaro kony mar thieth kuom jalony mar thieth. Ginyalo ng’eyo gima omiyo in gi ranyisi mag tuo kendo ginyalo nyisi thieth ma owinjore, ma nyalo bedo kaka tiyo gi bandaj mar crepe ka imedo thieth mamoko.
Kaachiel gi konyo ng’ut ng’ato, bende inyalo tiyogo bende gi crepe e gik mamoko, kaka keto ng’ut ng’ato obed motegno, geng’o ng’ut ng’ato kik wuotho, kod konyo ng’ut ng’ato. Gibedo yo ma ok oting’o pesa mang’eny kendo ma nyalo tiyo maber moloyo gik mamoko ma itiyogo e thieth, kendo inyalo nyiewgi mayot e duka mang’eny ma uso yath kod duka ma uso gik ma itiyogo e thieth.
Ka iyiero bandaj mar crepe ma ibiro keto e ng’ut ng’ato, en gima ber ka iyiero bandaj ma nigi ng’ut ma owinjore gi ng’ut ma ibiro ng’ado. Bandej ma ng’ich ahinya nyalo bedo ni ok omiye geno moromo, to bandaj ma lach ahinya nyalo bedo matek ng’ado kendo nyalo bedo ni ok odong’ e kabedone. Bende en gima duong’ yiero bandaj ma olosi gi gik ma nigi rang’iny mamalo kendo ma nyalo bedo maber ka irwako.
E kambi marwa, wachiwo gik mathoth ma ng’ato nyalo ng’ado e wiye ma nigi rang’iny, lach, kod rangi mopogore opogore mondo ochop dwaro mag jonyiewwa. Bandaj magwa olosi gi gik ma nigi rang’iny mamalo ma olosi mondo omi ng’ato obed gi geno kendo omiye mor, kendo giyudore e nengo ma ng’ato nyalo yudo. Kata bed ni in ng’at ma ng’iyo tuke mag ng’wech, ng’at ma tiyo e weche thieth, kata ng’at ma dwaro yo ma nyalo geno mar rito ng’utni, wan gi ng’ut ng’ato ma nigi ng’ut ma nyalo konyi.
E giko, ng’injo mag crepe nyalo bedo gi nyalo maber mar konyo ng’ato mondo obed gi ng’injo. Kaka ginyalo ng’injo, ginyalo timo gik mang’eny, kendo ginyalo weyo muya, mano miyo gibedo gik ma ji ohero ahinya ma dwaro konyo ng’utgi e kinde ma gitimo tije mag ringruok kata e kinde ma gichango bang’ yudo hinyruok. Kata kamano, en gima ber tiyo kod bandaj mag crepe e yo makare kendo dhi e laktar ka in gi lit maduong’ ahinya, ka in gi ng’ol, kata ka in gi ng’ol e del. Kapo ni idwaro ng’eyo mathoth kuom bandaj magwa mag crepe kata ka idwaro keto orda, dhi e websait marwa kata itudri kodwa e [weche mag tudruok]. Wageno winjo wachni kendo konyi mondo iyud ng’injo ma nyalo rwako dwaro mari.
Oboke
- Sukuru mar Amerka mar Jothieth ma timo opereson mag fuoni. (2023). Suport kod rito ma riwre. Oyudore kowuok e [URL mar mbui]
- Klinik mar Mayo. (2023). Bandej ma nigi ng’injo: Kaka inyalo tiyo kodgi. Oyudore kowuok e [URL mar mbui]
- Oganda ma puonjo jotugo mag ng’wech e piny mangima. (2023). Tep mar ng’wech kod keto ng’ut. Oyudore kowuok e [URL mar mbui]
