Tuwo mar ng’ut ng’ato en tuwo ma pile ma nyalo mako ji mang’eny, kendo miyo ng’ato bedo gi lit kendo ok nyal wuotho maber e ng’ute. Kaka ng’at ma uso tep mag goke, kinde ka kinde ayudo penjo kuom ka be tep mar goke nyalo tiyo kaka thieth mar tuwoni. E blogni, abiro ng’iyo matut e wi wachno kendo ng’iyo ber kod pek ma nyalo bedoe kuom tiyo kod tep mar ng’ut ng’ato kuom tuwo mar ng’ut ng’ato.
Ng’eyo tuwo mar ng’ol mar goke
Oganda ma nigi tuwo mar ng’ado ng’ute timore ka ng’ut ng’ato ng’ado kata ng’ado e kind acromion (ma en fuoni ma nigi choke e ng’ut ng’ato) kod humerus (chogo ma malo mar lwete). Mano nyalo bedo nikech gik ma itimo pile ka pile e wi ng’ato, bedo ma ok owinjore, kata lokruok ma luwore gi higni- e ng’ut ng’ato. Ranyisi mag tuwono gin kaka rem, olo, kod pek mar wuotho e wi ng’ato.
Kaka Tep mar Goke Tiyo
Tep mar goke, ma bende iluongo ni tep mar ng’ado ng’ut, en tep ma nyalo ng’injo kendo ma nyalo ng’injo ma iketo e del e wi kama ng’ato oyudo hinyruok. Ne olose mondo oluw kaka dende ng’ato nyalo ng’injo kendo mondo omi ng’injo kod ng’injo ma ni e bwoye obed gi teko. Ka itiyo kode e yoo makare, tep mar goke nyalo konyo e:
- Duok piny lit: Ka ng’ato oting’o ng’ut ng’ato mabor gi tishu ma ni e iye, ng’ut ng’ato nyalo dwoko piny pek ma nitie e ng’ut ng’ato kendo dwoko piny ranyisi mag lit.
- Bero kaka leche tiyo: Tepno nyalo miyo ng’ato obed gi paro ma mulo kaka ng’ato ng’iyo gik moko, ma konyo e bero kaka ng’ato tiyo kendo loso gik moko e yo makare. Mano nyalo miyo ng’ut ng’ato obed motegno kendo obed motegno.
- Medo wuoth mar remo: Ka ng’ato oting’o tepi mayom, mano nyalo miyo remo odhi maber e kabedono, ma nyalo konyo e chango kendo duoko piny ng’ol.
Bende Tep mar Goke Nyalo Konyo e Tuwo mar Goke?
Kata obedo ni tepi ma iketo e goke ok en thieth mar tuo mar ng’ut ng’ato, onyalo bedo gi konyruok maber e yore mamoko mag thieth. Magi gin yore moko ma tepi mar goke nyalo konyogo joma nigi tuwo ma kamano:
- Duoko rem: Ji mang’eny yudo ni tep ma iketo e goke miyo ng’ato bedo gi lit mapiyo kuom dwoko piny pek ma ng’ato nigo e kama litno oyudoe. Mano nyalo miyo obed mayot timo gik ma itimo pile kendo bedo gi ng’iyo mar thieth mar ringruok.
- Suport kod bedo motegno: Tep nyalo konyo e siro ng’ut ng’ato kendo geng’o ng’ut ng’ato mondo kik omed ng’ado ng’ut ng’ato kuom keto ng’ut ng’ato obed e kabedo maber moloyo. Mano nyalo dwoko piny luoro mar yudo hinyruok mathoth kendo miyo ng’ato tiyo maber e goke duto.
- Ober rang'iny mar wuotho: Ka ng’ato odwoko piny lit kendo omiye kony, tep ma ng’ato ka ng’ato oting’o e goke nyalo miyo ng’ato ka ng’ato onyalo ng’ado goke e yo makare. Mano nyalo bedo maber ahinya e kinde ma itimoe timbe mag dwoko ng’ato piny, nikech nyalo konyo e bero ng’ato mondo obed gi nyalo mar lokore kendo obed gi teko.
Gik ma nyalo geng’o tep mar goke
En gima duong’ ng’eyo ni tep ma iketo e goke ok nyal kawo kar rieko kod thieth ma jothieth chiwo. Kata obedo ni onyalo miyo ng’ato obed gi mor kendo konyogi kuom thuolo matin, ok ochung’ne gima kelo tuwo mar ng’ut ng’ato. Magi gin gik moko ma nyaka ipar:
- Gik ma nyalo timore kuom thuolo matin: Ber ma yudo kuom keto tep e goke gin mag kinde matin kendo ginyalo lal bang’ seche moko kata ndalo moko. En gima duong’ tiyo kod tepno kaachiel gi yore mamoko mag thieth, kaka thieth mar ringruok kod timo gik ma kelo ng’iyo, mondo iyud duoko ma kinde malach-.
- Loch mar ng'ato ka ng'ato: Kido mar tepi ma itiyogo e goke nyalo bedo mopogore opogore kaluwore gi ng’ato ka ng’ato. Jomoko nyalo yudo dwoko maduong’ mar lit kendo bedo gi nyalo mar tiyo maber, to jomoko nyalo bedo ni ok ginyal neno pogruok maduong’. Onyalo kawo thuolo moko mag temo kendo timo gik moko mondo iyud kit tepi kod yo maber mar ketogi e dwaro mari makende.
- Tiyo gi yo makare: Tiyo gi tep e goke e yoo makare en gima duong’ ahinya e yudo duoko maber. Ka ng’ato oketo tepno matek ahinya kata e kama ok owinjore, mano nyalo miyo ng’ato kik winjo maber kata medo chandruokno. Ober mondo ipenj puonj kuom ng’at ma nigi lony e weche thieth kata kuom ng’at ma nigi puonj kuom kaka inyalo keto tepi e yoo makare.
Rieko mag Tiyo gi Tep mar Goke kuom Tuwo mar Goke
Kapo ni idwaro temo tiyo kod tepi mar goke mondo kik ibed gi tuwo mar ng’ado goke, nitie gik moko ma inyalo paro:
- Yier kit tepi mowinjore: Nitie kit tep mopogore opogore ma yudore e chiro, kendo kit tep moro ka moro nigi gik ma en-go kod gik ma en-go makende. Many tep ma olosi ahinya mondo ochung’ne goke kendo ma nigi nyalo maber mar ng’ado kendo ma nyalo mako ng’ato.
- Los kendo ituo del: Kapok iketo tep, ne ni ng’ut ng’ato oler kendo otuo mondo ine ni ng’ut ng’ato omako maber. Inyalo tiyo kod sabun mamuol mayom kod pi mar lwoko kama otuoye, bang'e ipuke gi taulo mondo otwo.
- Ti kod tepi e yo makare: Luri gi yore ma ondiki e tepi kata penj ng’at ma nigi lony e weche thieth mondo onyis kaka inyalo tiyo kode e yoo makare. Ne ni iketo tepno gi ng’injo ma owinjore kendo e kama owinjore mondo iyud gik ma idwaro.
- Luri gi ranyisi mag tuo mari: Ket pach kuom kaka goki winjo bang’ keto tepi. Ka iyudo rem moro amora, ok iwinjo maber, kata ng’ol e del, gol oko tepno mapiyo kendo iyud jalony mar thieth.
- Ka oriw gi yore mamoko mag thieth: Owinjore oti kod tep e goke kanyachiel gi yore mamoko mag thieth, kaka thieth mar ringruok, timo gik ma nyalo miyo ng’ato obed gi teko, kod yueyo. Mano nyalo konyo e tieko gik ma kelo tuwo mar ng’ol e goke kendo yudo duoko ma kinde malach.
Kar tieko
E giko, tepi mar goke nyalo bedo gino ma konyo ahinya e geng’o ranyisi mag tuwo mar goke. Onyalo miyo ng’ato obed gi lit, konyo, kendo bedo motegno e ng’ut ng’ato, ma miyo ng’ato ka ng’ato nyalo wuotho maber kendo timo gik ma otimo pile ka pile. Kata kamano, en gima ber ka iparo ni tep ma iketo e goke ok nyal kawo kar rieko kod thieth ma jothieth chiwo. Kapo ni iwinjo rem e ng’ut kata ka igeno ni in gi tuwo mar ng’ut, ber ka idhi ir jalony mar thieth mondo omiyi chenro mowinjore mar ng’eyo tuwono kod chenro mar thieth.
Kaka ng’at ma chiwo tepi mag goke, an gi gombo mar chiwo gik ma nigi rang’iny mamalo ma nyalo konyo ng’ato ka ng’ato mondo ogeng’ lit ma en-go e goke kendo ober ngimane. Kapo ni idwaro ng’eyo mathoth e wi gik ma watiyogo e ng’ado ng’ut kata ka in gi penjo moro amora, yie [tudruok kodwa] mondo iyud weche mathoth. Wabiro bedo gi mor mar konyi mondo iyud yo maber mar dwoko dwaro mari.
Oboke
- [1] Sukuru mar Jothieth mag Amerka ma timo opere mag fuoni mag del. Sindrom mar ng’ado goke. Onyalo yudore e: Tuoche --kido/tuwo-ma-tuwo-goke/
- [2] Riwruok mar piny mangima mar ng’eyo weche mag ringruok. Ang’o ma en Tepi mar Kinesioloji? Onyalo yudore e mbui mar mbui ma ng’ato nyalo yudoe.
- [3] 4-temo
