Tuke mag tudruok ong’ere nikech tudruok maggi mapek mag -, kama jotugo bedo e arita mar yudo hinyruok kinde ka kinde. Achiel kuom gik ma osebedo ka konyo e tukegi en tep ma iketo e goke. Kaka ng’at ma uso tep mar goke, asebedo gi penjo mang’eny e wi bedo ni tep mar goke owinjore gi tuke mag tudruok. E blogni, abiro ng’iyo matut sayans ma luwo tepi mar goke, ber ma en-go, gik ma nyalo kethore, kod ka be adier inyalo tiyogo maber e tuke mag tudruok.
Sayans ma Nitie Tep mar Goke
Tep mar goke olosi mondo omi ng’ato obed gi teko kuom ng’ut ng’ato kod ng’ut ma oriwore kode. Otiyo kaluwore gi chik mar keto tep e del, ma oriwo keto tep ma nyalo ng’injo e del. Tepni nyalo luwo kaka dende kod tishu ma ni e bwoye nyalo ng’injo, kendo miyo ng’ato bedo gi teko mar ng’iyo gik moko kod ng’injo mag ng’injo.
Kaluwore gi yore mag masin, tepno nyalo konyo e duoko piny pek ma ng’ato nigo kuom ng’ado ng’ut ng’ato kendo kuom keto teko ma tiyo kuome kendo. Ka ng’at ma ng’ado ng’wech otimo gimoro mapoya e wang’e, kaka ng’ado ng’wech e tuke mag ng’wech kata ng’ado ng’wech e tuke mag basketbol, tepno nyalo tiyo kaka gimoro ma oko ma konyo ng’ato mondo kik ng’ut ng’ato obed motegno kendo geng’o ng’wech mokalo kiewo. E yo mar ng’ut, tepno nyalo jiwo gik ma winjo gik moko e del, ma bang’e nyalo oro weche e obwongo. Signal ma kamago nyalo konyo e bero nyalo mar ringruok mar ng’eyo kama en-go e kor polo. Ka ng’at ma ng’ado ng’wechno medo ng’eyo kaka gimoro chalo, nyalo bedo gi ng’eyo maber kuom gik ma nyalo kelo luoro kendo nyalo rito maber goke.
Ber mag Tiyo gi Tep mar Goke e Tuke mag Tudore
Gwongo hinyruok
Achiel kuom ber madongo mag tiyo kod tep e goke e tuke mag tudruok en geng’o hinyruok. Goke en ng’ut ma ng’ato nyalo yudoe hinyruok kaka ng’ato ma nyalo ng’ado ng’ut ng’ato, ng’ado ng’ut ng’ato, kod ng’ato ma ng’ato ng’ado ng’ute. Ka ng’ato omiye kony ma medore kendo ochung’ motegno, tepi ma iketo e goke nyalo konyo e duoko piny luoro mar yudo hinyruok ma kamago. Kuom ranyisi, e nonro moro ma ne ogol e gaset ma ne oting’o weche mag ng’wech, jotim nonro nofwenyo ni jotugo ma ne tiyo kod tepi mar ng’ado ng’wech e goke, ne ok yudo hinyruok mang’eny e goke ka iporo gi jotugo ma ne ok tiyo kodgi [1].
Dwoko piny lit
Tep ma iketo e goke bende nyalo miyo jotugo ma osebedo ka yudo hinyruok e goke obed mayom. Tepno nyalo konyo duoko piny kuot kuom ting'o del matin, mamiyo remo kod limfa dhi maber. Medo riembo mar remo kamano nyalo konyo e duoko piny pong’o kod rem e kama ohinre no. Bende, gik ma tepno konyogo nyalo golo moko kuom pek ma ni e del ma oyudo hinyruok, ma miyo delno chango maber.
Tich Maber
Kaachiel gi geng’o hinyruok kod duoko piny lit, tep ma iketo e goke bende nyalo konyo ng’at ma ng’wech mondo otim maber. Ka omedo ng’eyo kaka ng’ato chalo kendo miyo ng’ato kony, tepno nyalo miyo jotugo obed gi adier mang’eny e wi kaka giwuotho. Gima medo bedo gi geno ma kamano nyalo miyo gibed gi yore mabeyo mag timo gik moko kendo gibed gi teko mang’eny mar timo gik moko, ma bang’e nyalo miyo gibed gi nyalo maber mar timo gik moko duto e puoth.
Okang’ mar Tiyo gi Tep mar Goke e Tuke mag Tudore
Bedo mabor
Achiel kuom gik madongo ma nyalo geng’o tiyo kod tepi mar goke e tuke mag tudruok en kaka onyalo bedo kuom kinde malach. Gik ma ng’ato timo e tuke mag tudruok oriwo tudruok mang’eny e del, ma nyalo miyo tepno otur kata otur. Kuong’ruok, lum, kod ng’injo ma wuok kuom lewni bende nyalo ketho kaka tepno ng’injo, ma miyo ok otiyo maber bang’ kinde. Kaluwore gi mano, jotugo nyalo dwaro ni ng’ato otiyo gi tepno kinde ka kinde e kinde ma gidhi e tugo kata e kinde ma gitimoe puonjruok, ma nyalo kawo thuolo malach kendo ma ok yot.
Kidieny matin mar wuotho
Kata obedo ni tep ma iketo e goke olosi mondo omi ng’ato obed gi teko, bende onyalo geng’o ng’at ma ng’ado ng’wech ka ok otigo e yo marach. Kapo ni tepino oting’ore ahinya kata ka oketie e yo marach, mano nyalo geng’o ng’ut ng’ato mondo kik odhi maber, ma kuom adier nyalo medo nyalo mar yudo hinyruok. Jotugo dwarore ni opuonjgi kaka onego giti kod tepno e yo makare mondo gine ni omiye kony mowinjore ma ok oketho nyalo mar ng’ato mar ng’ado ng’wech.
Pogruok mag ng'ato ka ng'ato
Gimachielo ma nyalo geng’o ng’ato en ni kaka tepi ma ng’ato keto e goke tiyo nyalo bedo mopogore opogore kaluwore gi ng’ato ka ng’ato. Gik moko kaka kit ringruok, kaka dende winjo, kod kaka tugono chalo, duto nyalo mulo kaka tepno tiyo maber ne ng’ato ka ng’ato ma ng’ado tuke. Jotugo moko nyalo yudo ni tepno miyogi ber mang’eny, to jomoko nyalo bedo ni ok ginyal neno pogruok maduong’.
Be Inyalo Tiyo gi Tep mar Goke e Tuke mag Tuke?
Dwoko en ee, tepi mar goke inyalo tiyogo e tuke mag tudruok, to nyaka ipar moko. Jotugo nyaka yier tep mar goke ma nigi rang’iny mamalo - ma olosi mondo owinjore gi tuke matek mag tudruok. Tepno onego obed gi ng’injo matek kendo obed gi nyalo mar geng’o sweta, buru, kod ng’injo. E kambi marwa, wachiwo kit tepe mag goke ma olosi ahinya ne tuke mag tudruok, ma nigi gik ma kamago kaka nyalo mar rito gik moko kuom kinde malach kod gik ma nyalo geng’o pi -.
Tiyo gi yore mowinjore bende en gima duong’ ahinya. Owinjore opuonj jotugo kaka ginyalo keto tepno e yo makare mondo gine ni omigi teko mowinjore kendo ok ogeng’gi kaka ginyalo wuotho. Wachiwo yore matut kendo kata wachiwo thuolo mag puonjruok mondo wakony jotugo kod jopuonjgi ng’eyo yore mowinjore mag tiyo kodgi.
Bende, en gima duong’ ng’eyo ni tep ma iketo e goke ok nyal kawo kar puonjruok mowinjore, loso ringruok maber, kod yore mag geng’o hinyruok. Jotugo pod onego oluw chenro mar puonjruok matut ma oting’o puonjruok mag teko, puonjruok mag ng’iyo gik moko, kod puonjruok mowinjore mag ng’iyo piny kendo ng’iyo piny. Owinjore oti kod tep mar goke kaka achiel kuom yore madongo mag geng’o hinyruok kod medo tich.
Nonro mag kes
Mondo wane kaka tepi mar goke tiyo maber e tuke mag tudruok, we wane ane gik ma notimore. E timbe mag tugo mag ng’wech ma ne ni e alworawa, jotugo mang’eny ne ochako tiyo kod tepi ma ne giketo e goke e kinde ma ne tugo. Kapok ne gitiyo gi tepno, ne giseyudo hinyruok mang’eny e goke, moriwo nyaka ng’injo kod ng’injo. Bang’ tiyo kod tepi, kwan mar jogo ma ne yudo hinyruok e goke ne dok piny ahinya. Jotugo ne ogolo ripot ni ne giwinjo ka ji sirogi kendo ka gin gi adier kuom kaka ne giwuotho, ma bende ne omiyo gibedo gi nyalo mar timo maber e tuke duto.
E tuke moro mag basketbol, jatugo moro mane osebedo gi rem e goke chon ne ochako tiyo gi tep marwa mar goke. Tepno ne omiye dwoko piny lit mapiyo kendo ne omiye thuolo mar dhi nyime gi goyo maonge gimoro amora ma ne ogeng’e. Ne onyalo timo maber e kinde duto ma ne gidhi e tukego, kendo timbene ne dhi nyime gi locho e tukego.
Kar tieko
E giko, tepi mar goke nyalo bedo gi tich maduong’ ne jotugo ma ng’iyo tuke mag tudruok. Okelo ber kaka geng'o hinyruok, duoko piny lit, kod bero kaka itiyo. Kata kamano, bende en gi gik ma onyalo geng’e, kaka gik ma nyalo miyo odong’ kuom kinde malach kod dwaro mar tiyo kode e yo makare. Kaka jogo ma chiwo tep mag goke, wachiwore mar chiwo gik ma nigi rang’iny mamalo - kod somo mondo okony jotugo tiyo maber gi tep mar goke.
Kapo ni idwaro ng’eyo mathoth kuom gik ma watiyogo mag ng’ado ng’ut kata ka in gi penjo moro amora kuom tiyo kod ng’ut ng’ato e tuke mag tudruok, kik ipar ni [chako tudruok mondo ubed gi mbaka mag ng’iewo]. Wabiro ka mondo wakonyi mondo iyud yo maber moloyo mar dwoko dwaro mag jotugo mag ng’wech.
Oboke
[1] Oboke mar puonjruok mar jotugo, "Bedo gi tep mar ng'wech e wi geng'o hinyruok e goke"
Yie ing’e ni lwongo - ne - mar timo gik moko e wi mbaka mag nyieo mwandu oweyo e fom ma ji duto nyalo winjo kaluwore gi kwayo mari mondo kik imi weche makende mag tudruok. Inyalo lokore gi yo mowinjore ma jonyiewni nyalo yudogo tudruok kodi. Bende, gik ma ne otimre gin ranyisi ma ji loso mondo oketgi e ranyisi kendo inyalo wigi gi ranyisi mag ngima adier - ka nitie. <2Zepa> Link mar "4-temo mag ng'ato" [/gedo-rangi/4-temo mag ng'ato] inyalo keto e kabedo mowinjore kaluwore gi gik ma ondiki. Kuom ranyisi, ka nitie weche moko ma winjore e pejno e wi temo kaka tepi nyalo bedo mabor, inyalo medogi sama iwuoyo kuom gik ma nyalo geng’o tep ma nyalo bedo mabor: "Mondo iyud weche mathoth e wi temo nyalo mar tep marwa mar goke, inyalo dhi e .4-temo."
