Amosou kuno! Kaka ng’at ma chiwo oktil phenol, asebedo ka ayudo penjo mang’eny e kindegi kuom gima timore gi oktil phenol bang’ ka osewuok e kor lwasi. Omiyo, ne aparo ni abiro ketho gik ma nyalo timore mag kemikol ma ng’injoni nyalo yudo malo kuno.
Mokwongo, wawe mondo wawuo matin kuom oktil fenol. En kemikol ma itiyogo e yore mopogore opogore mag loso gikmoko, kaka loso gik ma itiyogo e lwoko gik moko, gik ma miyo gik moko bedo mayom, kendo kata mana kit plastik moko. Kata kamano, bang’ ka osechopo e yamo, koro odonjo e tugo manyien chuth mar ng’wech.
Achiel kuom gik ma ng’ato nyalo timo e kor lwasi en oksidason. Yamo ma ni e kor lwasi opong’ gi gik ma kelo oksidasion, kaka radikal mag haidroksil (OH•). Jogo matindo gin joma ng’won ahinya. Ka molekul mar oktil fenol otudore gi radikal mar haidroksil, onyalo chako ng’wech mar gik ma nyalo timore. Radikal mar haidroksil biro ketho ring’o ma nigi ndhadhu ma ni e oktil fenol. Mae kelo loso mar radikal mar fenoksi kod pi. Bang’e, radikal mar phenoksi nyalo timo gik mathoth gi oksijen mamoko - ma nigi kit gik moko e yamo. Kuom ranyisi, onyalo loso gi oksijen mar molekyu (O2) mondo olos radikal mag peroksi. Radikal mag peroxy gi bende nigi nyalo mar timo gik moko kendo ginyalo dhi nyime gi timo gik moko gi gik mamoko ma ketho piny kata gik ma ok ng’ich e kor lwasi.
Gimachielo ma nyalo timore en fotolisis. Chieng' pong'o kor lwasi kinde ka kinde, kendo ginyalo chiwo teko moromo mar ketho tudruok mag kemikol mantie e oktil phenol. Ka oktil fenol okawo ler ma nigi ng’injo ma owinjore, onyalo ng’injo kendo obed gik matindo tindo. Moko kuom gik ma kamago nyalo bedo gi nyalo mar timo gik moko kendo ginyalo bedo gi ng’iyo e gik mamoko ma kemikol timo. Kuom ranyisi, ka ng’at moro ma ni e ng’et oktil - otur, onyalo loso radikal mar alkil. Bang’e, radikal mar alkil ni nyalo loso gi oksijen mondo olos radikal mar alkil peroksi, ma chal gi gima ne waneno e tudruok mar oksijen.
Koro, oktil fenol bende nyalo timo gik moko gi gik mamoko ma ketho kor lwasi. Achiel kuom gik ma ketho piny en oksaid mag natrojen (NO1). Oksaid mag natrojen owuok kuom gik moko kaka muya mar gari kod yore ma itiyogo e kar loso gikmoko. Ka oktil fenol ochopo e tudruok gi naitrojen daioksida (NO2), onyalo loso gik ma wuok kuom naitro - ma ng’ato nyalo ng’ado. Gik ma nitro - ma olokigo kinde mang’eny gin gik ma nigi kwiri mang’eny kendo ma nyalo sikon e ngima ka iporo gi gik ma ne otimre chon. <2Zepa> 10:10, 11. 10 Gima nyalo timore e kind oktil fenol kod NO2 nyalo bedo ni oriwo medo grup mar nitro (-NO2) e ring’o ma ng’we ng’ar mar oktil fenol.
Kaachiel gi gik ma kamago, oktil fenol bende nyalo bedo gi ng’injo mar pi e bwo gik moko. Kata obedo ni kor lwasi ok en piny ma nigi pi mang’eny ahinya, pod nitie muya matindo mag pi ma nitie. Ka nitie pi kendo e bwo pH ma kare, tudruok mag ester kata eter ma ni e gik moko ma wuok kuom oktil fenol nyalo kethore. Gima nyalo miyo pi obed gi gik ma yot, ma nyalo kethore kata golo oko mar kor lwasi mayot.
En gima duong’ ng’eyo ni timore gadier kod kwan mar gik ma kamago luwore gi gik matin. Kaka octyl phenol mang’eny e kor lwasi, bedo gi gik ma nyalo ketho piny kaka gik ma kelo oksida kod gik ma ketho piny, kod gik ma timore e ngima kaka ng’ich, ng’ich, kod ler mar chieng’ mapek, duto gin gik ma konyo. Kuom ranyisi, e boma ma opong’ gi chilo ma nigi NO1 mang’eny kendo ma nigi ler matek mar chieng’, gik ma oktil phenol timo gi gik ma chilogo kod kokalo kuom fotolisis nyalo bedo mathoth ahinya.
Ng’eyo kaka kemikol timore ok en mana nikech sayans. En gi - puonj madier mag piny. Ka wan kaka jogo ma chiwo gikmoko, mano konyowa ng’eyo kaka gik ma wachiwo nyalo ketho ngima dhano. Bang’e wanyalo tiyo matek mondo wayudi yore mag dwoko piny kwan mar octyl phenol ma ng’ato golo e kor lwasi kata loso yore mamoko ma nyalo konyo ngima.
Kapo ni idwaro ng’eyo mathoth kuom pim moko ma tudruok gi oktil phenol kod kaka onyalo ketho ngima, inyalo ng’iyo link maeni:4-temo. Ochiwo moko kuom weche matut ma nyalo bedo gi konyruok.
Koro, ang’eyo ni weche duto ma wawuoyo kuom gik ma kemikol timo nyalo nenore ni gin weche ma ng’ato nyalo ng’eyo, to gigo duto gin moko kuom neno ni watiyo gi kendo wachiwo oktil phenol e yo ma nigi ng’eyo moloyo kaka nyalore. Kapo ni in e chiro mar oktil phenol, bed ni en mar timo nonro kata mar tiyo gi gik moko e gedo, wan kae mondo wakonyi. Wabedo gi gik mathoth ma nigi ng’injo ma malo - ma luwo chike matek mag ng’injo.
Kapo ni idwaro yudo oktil phenol mar ohala mari, kik ipar ni inyalo tudruok kode. Wabedo moikore mar wuoyo kuom dwaro mari makende kod kaka wanyalo miyoi gik mabeyo moloyo. Kapo ni idwaro kwan matindo mar temo mar laboratori kata kwan maduong’ mar - mar ng’ado tich mar loso gikmoko, wan gi gik ma dwarore. Wachak mbaka kendo wane kaka wanyalo tiyo kanyachiel.
Oboke
- Atkinson, r. (1990). Gas - kemistri mar gik ma dongo e piny: Nonro. Nonro mag Kemikal, 90 (6), 857 - 888.
- Pits, BJ, kod Pits, JN (2000). Kemistri mar Yamo ma Malo kod ma Piny: Theory, Tem, kod Tiyo gi Gik Motudore. Oboke mag somo.
